10.06.2561 The pacification of burma by Crosthwaite, Charles Haukes Todd, Sir, 1835-1915 : ว่าด้วยรัฐฉาน สุทธิศักดิ์ ถอดความ.
1. ขอบคุณ และ อนุโมทนาบุญ ภาพและเนื้อเรื่อง จาก วรรธคม อินคำปัน ผู้ดูแล · 8 มิถุนายน เวลา 4:43 น. The pacification of burma ว่าด้วยรัฐฉาน ไกลลงไปทางใต้บนฝั่งตะวันออกแม่น้ำคง มีเมืองขนาดเล็ก ๔ เมือง คือ เมืองต่วน (เมืองต่วน ปัจจุบันคนไทยใหญ่เรียกว่า เมืองโต๋น) เมืองหาง เมืองจวดและเมืองทา ซึ่งอยู่ใต้การปกครองของเจ้าฟ้าเมืองปั่น สยามพยายามอ้างสิทธิ์เหนือเมืองทั้ง ๔ จนเกิดกรณีพิพาทขึ้นใน พ.ศ. ๒๔๓๑ ผู้กำกับดูแลรัฐฉานต้องลงใต้ข้ามแม่น้ำคงเพื่อไกล่เกลี่ยคดีความกับผู้แทนชาวสยาม แต่ตัวแทนชาวสยามก็ไม่ออกมาพบ คงเกรงว่าจะเกิดปัญหาใหญ่ “ที่จริงสยามจะชนะหากมีชั้นเชิงทางการทูตดี” หากจะเอาหลักฐานชั้นต้นที่มีอยู่ในมือไปโต้แย้งก็ตัดสินใจได้ยาก ในสถานการณ์เช่นนี้ สิ่งที่พอทำได้คือรายงานตามความเป็นจริง ซึ่งทุกอย่างสำเร็จลุล่วงไปด้วยดี อุปราชแห่งอินเดียพอใจที่เมืองทั้งสี่ตกเป็นของพม่า ผู้กำกับดูแลรัฐฉานยกให้อยู่ภายใต้การปกครองของเจ้าฟ้าเมืองปั่น มิสเตอร์ สกอตต์ ได้ไปเยือนเมืองปั่น ในพิธีสถาปนาเจ้าฟ้าก็พบว่า ในเมืองปั่นไม่มีชาวลาว(ล้านนา-ผู้แปล) อาศัยอยู่เล...