10.06.2561 The pacification of burma by Crosthwaite, Charles Haukes Todd, Sir, 1835-1915 : ว่าด้วยรัฐฉาน สุทธิศักดิ์ ถอดความ.

1. ขอบคุณ และ อนุโมทนาบุญ ภาพและเนื้อเรื่อง จาก

The pacification of burma
ว่าด้วยรัฐฉาน
ไกลลงไปทางใต้บนฝั่งตะวันออกแม่น้ำคง มีเมืองขนาดเล็ก ๔ เมือง คือ เมืองต่วน (เมืองต่วน ปัจจุบันคนไทยใหญ่เรียกว่า เมืองโต๋น) เมืองหาง เมืองจวดและเมืองทา ซึ่งอยู่ใต้การปกครองของเจ้าฟ้าเมืองปั่น สยามพยายามอ้างสิทธิ์เหนือเมืองทั้ง ๔ จนเกิดกรณีพิพาทขึ้นใน พ.ศ. ๒๔๓๑ ผู้กำกับดูแลรัฐฉานต้องลงใต้ข้ามแม่น้ำคงเพื่อไกล่เกลี่ยคดีความกับผู้แทนชาวสยาม แต่ตัวแทนชาวสยามก็ไม่ออกมาพบ คงเกรงว่าจะเกิดปัญหาใหญ่
“ที่จริงสยามจะชนะหากมีชั้นเชิงทางการทูตดี”
หากจะเอาหลักฐานชั้นต้นที่มีอยู่ในมือไปโต้แย้งก็ตัดสินใจได้ยาก ในสถานการณ์เช่นนี้ สิ่งที่พอทำได้คือรายงานตามความเป็นจริง ซึ่งทุกอย่างสำเร็จลุล่วงไปด้วยดี อุปราชแห่งอินเดียพอใจที่เมืองทั้งสี่ตกเป็นของพม่า ผู้กำกับดูแลรัฐฉานยกให้อยู่ภายใต้การปกครองของเจ้าฟ้าเมืองปั่น มิสเตอร์ สกอตต์ ได้ไปเยือนเมืองปั่น ในพิธีสถาปนาเจ้าฟ้าก็พบว่า ในเมืองปั่นไม่มีชาวลาว(ล้านนา-ผู้แปล) อาศัยอยู่เลย
ก่อนอาณาจักรพม่าล่มสลาย สยามไม่เคยเข้ามาก่อกวน จนกระทั่ง พ.ศ. ๒๔๒๘ สยามถือโอกาสขยายอาณาเขตข้ามแม่น้ำคงเข้ามา พระเจ้าเชียงใหม่บังคับพญาเจ้าเมืองเหล่านี้ถือน้ำพิพัฒน์สัตยาจงรักภักดีต่อสยาม ท้าวพญาก็ต้องทำตามเพื่อรักษาบ้านเมืองไว้ อีกทั้งจะได้ครองเมืองตามเดิม
เมื่อมิสเตอร์สกอตต์อยู่ที่เมืองปั่นระยะเวลา ๕ สัปดาห์นั้น สถานการณ์เงียบสงบมาก แต่ไม่นานก็เกิดเรื่องยุ่งยากตามมาอีกจนได้ เพราะสยามตีวงโค้งขยายอาณาเขตข้ามแม่น้ำคงถึงทางใต้ของเมืองเชียงตุง มิสเตอร์สกอตต์รีบกลับไปดูสถานการณ์อีกครั้ง เพราะไม่มีเจ้าหน้าที่อังกฤษคอยดูแล สยามก็เล่นบทให้ท้าวพญาถือน้ำพิพัฒน์สัตยาเช่นเคย
๓ เมืองยินยอม แต่พญาเมืองต่วนส่งคนนำจดหมายไปมอบให้เจ้าฟ้าเมืองปั่น บอกว่าขออภัยที่ต้องทำเช่นนี้ด้วยเหตุสุดวิสัย หากรวบรวมไพร่พลขึ้นมาได้เมื่อใด จะขอกลับมาพึ่งบุญเจ้าฟ้าเมืองปั่นเช่นเดิม
กองทัพสยามพร้อมอาวุธเข้าลาดตระเวนในเมืองทั้ง ๔ อยู่เนืองๆ ทำให้ชาวเมืองหวาดกลัวและหยุดการติดต่อกับเมืองทางฝั่งตะวันตกแม่น้ำคงชั่วคราว
ดินแดนตะวันตกเฉียงใต้บนฝั่งตะวันออกแม่น้ำคงตกเป็นของเมืองปั่น สยามได้เอาดินแดนที่เรียกว่าเมืองฝาย ซึ่งมีเมืองบริวารอีกสองเมือง คือแม่สะกุน และเมืองใหม่ มีอาณาเขตติดกับเมืองหมอกใหม่
ประวัติศาสตร์ของเมืองแถบนี้แสดงให้เห็นอาณาเขตเหลื่อมล้ำกันไปมาของเมืองที่ตั้งอยู่ระหว่างพม่ากับสยาม ในช่วงพ.ศ.๒๔๓๑-๒๔๓๒ หรือก่อนหน้า ซึ่งอาจเป็นเพราะทั้งพม่าและสยาม ไม่มีอำนาจ หรือไม่มีความรู้ความเข้าใจหัวเมืองเล็กเมืองน้อยเหล่านี้กระมัง (มีต่อ)
สุทธิศักดิ์ ถอดความ
The pacification of Burma
by Crosthwaite, Charles Haukes Todd, Sir, 1835-1915



2.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

10.06.2561 ภาพกลโคลงจาตุรทิศ ที่ศิลาจารึกวัดพระเชตุพนฯ (วัดโพธิ์) โดยหลวงชาญภูเบศร

Image
1. ขอบคุณ และ อนุโมทนาบุญ ภาพและข้อมูล จาก วรรธคม อินคำปัน ผู้ดูแล  ·  8 มิถุนายน เวลา 4:56 น. ภาพกลโคลงจาตุรทิศ ที่ศิลาจารึกวัดพระเชตุพนฯ (วัดโพธิ์) ตรงเสาข้างประตูพระระเบียงพระอุโบสถชั้นนอก ทิศเหนือ ประตูที่ ๒ ด้านขวา โดยหลวงชาญภูเบศร เป็นผู้นิพนธ์ขึ้นมา จากภาพถอดกลได้ว่า - กลโคลงจาตุรทิศ (กลโคลงจตุรทิศ)- โกมุทโกเมศแก้ว................โกมล รสรื่นรสรวยคนธ์................รสเร้า รักนุชรักนางกล..................รักชีพ อ่อนแอบอ่อนอิงเคล้า.........อ่อนอ้อนเรียมถนอม @ หากตีเป็นกลบทอักษรทั่วไป ก็จะพิจารณาได้ว่า กำหนดให้แต่ละบาท ซ้ำคำที่หนึ่ง สาม และ หก นั่นเอง การอ่านกลนี้ ให้อ่านโดยอ่านไปตามลูกศรสีแดง เริ่มแต่หมายเลข 1 2 3 และ 4 ไปตามลำดับ โดยลูกศรแต่ละเส้น จะมีรูปแบบการวิ่งที่เหมือนกัน นั่นเอง. 2.
Read more

10.06.2561 เจ้าผู้ครองเมืองน่านยุคขึ้นกับสยาม.

Image
1. ขอบคุณ และ อนุโมทนาบุญ สำหรับภาพและเนื้อเรื่อง จาก วรรธคม อินคำปัน ผู้ดูแล  ·  5 มิถุนายน เวลา 5:39 น. เจ้าผู้ครองเมืองน่านยุคขึ้นกับสยาม เมืองน่านมาขึ้นกับสยามตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรีจนถึงยุครัตนโกสินทร์ ในต้นรัชกาลที่ 1 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เมืองน่านยังมีเจ้าเมืองเป็นสองฝ่ายอยู่ คือ เจ้าพญามงคลวรยศเป็นเจ้าเมืองขึ้นกับฝ่ายกรุงเทพมหานคร ตั้งอยู่ที่ท่าปลา ฝ่ายหนึ่งและเจ้าอัตถวรปัญโญ (ภายหลังโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาเป็นเจ้าฟ้า) ผู้เป็นหลานเป็นเจ้าเมืองขึ้นกับฝ่ายพม่าตั้งอยู่ที่เมืองเทิงอีกฝ่ายหนึ่ง ทั้งนี้เหตุด้วยครั้งที่เมืองน่านขึ้นกรุงเทพฯเจ้าอัตถวรปัญโญตกอยู่ในเม ืองเชียงแสนกับพม่า ภายหลังเมื่อ พ.ศ. 2329 เจ้าอัตถวรปัญโญลงไปหาเจ้าพญามงคลวรยศที่เมืองท่าปลา ขอเข้าพึ่งพระบรมโพธิสมภารในกรุงเทพมหานคร เจ้าพญามงคลวรยศมีความยินดี จึงมอบบ้านเมืองให้เจ้าอัตถวรปัญโญครองครอง ครั้งล่วงมาอีกปีหนึ่งเจ้าอัตถวรปัญโญก็ลงไปเฝ้าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวยังกรุงเทพฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าอัตถวรปัญโญดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองน่านต่อไปตามเดิม ใ...
Read more

10.06.2561 ข่วงประตูท่าแพ เมืองเชียงใหม่

Image
1. ขอบคุณ และ อนุโมทนาบุญ สำหรับภาพและเนื้อเรื่อง จาก วรรธคม อินคำปัน ผู้ดูแล  ·  4 มิถุนายน เวลา 19:54 น. ข่วงประตูท่าแพ เมืองเชียงใหม่ สามสิบปีมาแล้ว ที่ประตูท่าแพ และ ข่วงประตูท่าแพ ถูกสร้างขึ้น ต้องใช้คำว่า "สร้างขึ้น" เพราะสร้างขึ้นใหม่จริงๆ ไม่ได้บูรณะ แต่คนเชียงใหม่ปัจจุบันลืมหมดแล้วว่า อะไรเกิดขึ้น เดิมทีเมืองเชียงใหม่โบราณมีกำแพงเมืองก่ออิฐ ป้อม และประตูเมืองชั้นใน 5 ประตู ในราว พ.ศ. 2460 ความศิวิไลซ์ แพร่ขยายสู่เมืองเชียงใหม่ มีรถยนต์และความเจริญเติบโตของบ้านเมือง มีมากขึ้น กำแพงเมืองถูก กระทรวงธรรมการสมัยนั้น ประมูลขายอิฐ จึงถูกรื้อถอนลง เหลือแต่แจ่ง 4 แจ่ง และประตูเมือง ก็ถูกรื้อลงหมดเพื่อขยายถนนกว้าง สำหรับรถยนต์วิ่งได้สะดวก ต่อมาราว พ.ศ. 2490 เศษๆ เทศบาลเมืองเชียงใหม่ขณะนั้น ได้ออกแบบ (ออกแบบใหม่ ไม่มีหลักฐานและรูปแบบโบราณเลย) และสร้างประตูเมืองขึ้นใหม่ เพื่อให้บ้านเมืองสวยงาม (นายช่าง ทองหยด จิตตะวีระ ผู้ออกแบบ) คือ ประตูเมือง 4 ประตูทุกวันนี้ ยกเว้นประตูท่าแพ สรุปแล้วประตูเมืองเชียงใหม่ ที่ปรากฏล้วนแต่เป็นสิ่งก่อสร้างใหม่ ไม...
Read more